Onomasiological nature of neological image of the Kazakh and Turkish vocabulary.

  • Akmaral Bissengali Al-Farabi Kazakh National University
  • Kalbike Yessenova Abai Kazakh National Pedagogical University; Department of Kazakh Literature named after Academician S. Kirabayev
  • Zhamal Mankeyeva A. Baitursynov Institute of Linguistics
  • Aiman Koblanova. Abai Kazakh National Pedagogical University
Keywords: new nominations, neologism, cognitive linguistics, socio-public services, onomasiology

Abstract

The article provides clarification of linguistic and holistic cognitive image of the world, formed through motivation as cognitive refinement of new use in the Kazakh and Turkish languages. In the close connection of cognitive and linguoculturological principles of neology, special attention is paid to the extralinguistic aspect of new nominations, the motivation is revealed and the onomasiological character will be clearly indicated. In the study, new names generated in relation to human activities in the political-social, scientific-technical and cultural spheres have mainly appeared in anthropocentric paradigm. The communicative demands for defining linguistic and cultural-social processes at the stage of modern linguistics is associated with the process of modernization of modern language consumer's cognitive thinking. Relevance of cultural information of modern society is revealed in the denotative sense of the neologisms used in everyday life.

References

Açıkgöz, H. (1993). Türk Onomastiği. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi. XXVI. (351-354).

Aidarbek, Q. Zh. (2010). Qazaq terminologialyk atalymnyń onomasiologialyq negizderi. Almaty: Memlekettik tildi damytu instituty.

Aksan, D. (1969). X. Dil ve Düşündürdükleri. Uluslararası Adbilimleri Kurultayı, XXI, 219. (pp. 176-178). Viyana.

Aksan, D. (1995). Her Yönüyle Dil. Ana Çizgileri İle Dilbilim. Ankara: TDK.

Almautova, A.B. (2004). Қазақ тіліндегі киім атауларының этнолингвистикалық табиғаты. (Abstract of thesis of the candidate of philological sciences). Almaty.

Aqaev, S.T. (2002). The linguistic and cognitive character of the term. (abstract of thesis of the candidate of philological sciences). Almaty.

Atalay, B. (1935). Türk Büyükleri veya Türk Adları. İstanbul: Devlet Matbaası.

Atsız, N. (1928). Anadolu'da Türklere Ait Yer İsimleri. Türkiyat Mecmuası II. (242-259).

Aydil, E. (1992). Adlarımız. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü yay.

Babich, A.F. (1980). Secondary nomination in the circle of relative adjectives in modern Russian. Geographical and chronological limits of the spread of Russian vocabulary. №2. (108).

Bang, W. (1918). Monographien zur türkischen Sprachgeschichte. Heidelberg: C.Winter.

Başgöz, İ. (1976). İnsan Adları ve Toplum. Türk Dili. 294. (164-171).

Başkan, Ö. (1970). Türkiye köy adları üzerine bir deneme. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı- Belleten. (237-251).

Bissengali, A.Z. (2017). Jańa qoldanystardyń onomasiologialyq sipatynyń tanymdyq uájdiligi. Qazaqstannyń gylymy men ómiri. №6 (50), (51-53).

Blinova, O.I. (1972). Lexical motivation and some problems of regional lexicology. Questions of studying the vocabulary of Russian folk dialects. №5. (99).

Bozkaplan, Ş. (1987). Türkiye Türkçesi Ağızlarında Kuş İsimleri ve OnlarınSistematiği. TDAY-Belleten. (pp. 43-79).

Bozyiğit, A. (1995). Türk Adbilimi Bibliyografyası (Deneme). Ankara: Ayyıldız Yay.

Caferoğlu, A. (1953). IV. Beynelmilel Onomastik Kongresi. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, V. (pp. 1-13). İstanbul.

Dilaçar, A. (1938). Anadolu Toponimisi ve Fırat Adı – Anadolu Toponimisinde Substratum. Türk Dili Belleten, 31-32. (171-192).

Erden, N. (2011). Anlambilim Çerçevesinde Kelime ve Çağrışım İlişkisi. 1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics (pp. 987-993). Sarajevo.

Eren, H. (1965). Yer adlarımızın dili. T.D.A.Y. Belleten. (155-165).

Fındıkoğlu, Z. (1958). Türkiye Onomastik Merkezi. İş ve Düşünce. XXIV, 202.

Ginatulin, M.M. (1973). To the study of the motivation of lexical units (on the material of bird names) (Thesis of the candidate of philological sciences). Alma-Ata.

Gombocz, Z. (1912). Die bulgarisch-türkischen Lehnwörter in der ungarischen Sprache. Helsinki: Société finno-ougrienne.

Gülensoy, T. (1995). Türkçe Yer Adları Kılavuzu. Ankara: TDK.

Gyula, N. (1916). Türkische Grammatik. Berlin und Leipzig: G.J. Göschen.

İnan, A. (1945). Anadolunun Toponimisi ve Türk Boylarının Adları Meselesi. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı. 3. Seri. (62-64).

Karaagaç, G. (2008). Dil, Tarih ve İnsan. İstanbul: Kitabevi Yayınları.

Kazakh grammar. (2002). Phonetics, word formation, morphology, syntax. Astana: Astana polygraphy.

Köksal, A. (2010). Adı Bilgisayar Olsun. İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.

Köprülü, M. (1925). Oğuz etnolojisine ait tarihi notlar. Türkiyat Mecmuası I. (185-211).

Koşay, H. (1928). Türk Adlarına dair Araştırma. Türk Yurdu. c.5. (118-125).

Kubryakova E.S. (1986). Nominative aspect of speech activity. Moscow, M.: Nauka.

Lajos, F. (1932). Türkische Schriften aus dem Archive des Palatins Nicolaus Esterházy. Bdpst.

Lajos, L. (1978). Régi török eredetű neveink. 1. rész. Magyar Nyelv LXXIV. (257-274).

Munkácsi, B. (1902). Adalékok a magyar nyelv régi török és mongol elemeihez (Beitrr. zu den alttürk, und mongol. Elementen der ung. Sprache) // Nyk XXXII, 3, (369-398).

Orazalieva, E. N. (2007). Qazaq til bilimindegi kognitivtik paradigma. (Abstract of thesis of the doctor of philological sciences). Almaty.

Orkun, H. (1946). Anadolu’da oğuz boyları. Ülkü, XI. 16. Kasım: 124. (16-17).

Paasonen, H. (2009). Die Turkischen Lehnworter Im Mordwinischen. BiblioLife.

Pritsak, O. (1985). Old Turkic Regnal Names in the Chinese Sources. Niguça Bitig, Journal of Turkish Studies, Vol. 9. (205-211).

Qaidar, A. (1993). Qazaq terminologiasyna jańasha kózkaras. Almaty: Rauan.

Rasonyi, L. (1963). Türklükte Kadın Adları. Türk Dili Araştırmaları Belleten. (63-87).

Şahin, İ. (2015). Adbilim (Çerçeve, Terim, Yöntem ve Sınıflandırmalarıyla). Ankara: Pegem Akademi Yay.

Sakaoğlu, S. (2001). Türk Ad Bilimi 1: Giriş. Ankara: TDK Yay.

Salqynbai, A.B. (1999). Historical wordformation (semantic aspect). Almaty: Kazakh University.

Sâmı̂, Ş. (1896). Kamus-ül a'lâm: tarih ve coğrafya lûgati ve tabir-i asahhıyle kâffe-i esmâ-yi hassayı camidir. İstanbul: Mihran Matbaası.

Solntsev, A.V. (1987). Types of nominative units. Questions of linguistics. №2. (133).

Tankut, H. (1938). Diyarbakır Adı Üzerinde Toponimik Bir Tetkik. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten. (101-112).

Telia.1977). Secondary nomination and its types. Language nomination. Moscow, M.: Nauka.

Üçok, N. (1947). Genel Dilbilim. Ankara: Sakarya Basımevi.

Ülkütaşır, M. (1976). Türkiye Türklerinde ad verme ile ilgili gelenek ve inançlar. I. Uluslararası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, IV (pp. 369-384). Ankara.

Veyis, Ö. (1975). Türk Folklorunda Ad seçme ve ad koyma. Boğaziçi Üniversitesi Halk bilim yıllığı. (101-112).

Zhilkubaeva, A.Sh. (1991). Terms of food in the Kazakh language (in ethnolinguistic lightening) (Thesis of the candidate of philological sciences). Almaty.

Zülfikar, H. (2011). Terim Sorunları ve Terim Yapma Yolları. Ankara: TDK.

Published
2019-08-01